عباس قديانى

329

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

حسين امامى سيد حسين امامى از ستارگان درخشان آسمان شهداى اسلام همرزم شهيد نواب صفوى از اعضاى جمعيت فداييان اسلام كه اعلام انقلابى عبد الحسين هژير به دست وى صورت گرفت و در نهايت به شهادت رسيد . حسين ايلكانى 784 ه . ق . ، سومين پادشاه ( 776 - 784 ه . ق . ) از سلسلهء ايلكانى معروف به آل جلاير ، پسر و جانشين سلطان اويس جلاير . در سال 776 ه . ق . در تبريز ، به موجب وصيت پدر ، به سلطنت نشست . اما امرا چون گمان مىبردند كه برادر بزرگترش ، شيخ حسن ، به اين انتخاب راضى نيست ، ظاهرا با رضاى سلطان اويس ، شيخ حسن را مقارن جلوس حسين ايلكانى هلاك كردند . در سال 777 ه . ق . ، حسين از شاه شجاع آل مظفر شكست خورده تبريز را به وى واگذاشت . اما پس از 4 ماه ، چون شاه شجاع تبريز را گذاشته به شيراز رفت ، سلطان حسين ديگر بار به تبريز درآمد ، و بر تخت نشست . در بغداد برادرش على ايلكانى بر وى شوريد ، و دعوى سلطنت كرد ، و چند بار بين دو برادر جنگ درافتاد . چندى بعد ، حسين ايلكانى به دست برادر ديگرش سلطان احمد ايلكانى مقتول شد ( صفر 784 ه . ق . ) . حسين بايقرا ذيحجهء 911 ه . ق . ، از شاهزادگان سلسلهء تيموريان و پادشاه آن سلسله ( 1873 - 911 ه . ق . ) پسر منصور ابن بايقرا ابن عمر شيخ . در هرات متولد شد . در ايام دولت الغ بيگ تحت تربيت و حمايت او بود . ابو سعيد گوركان چون به سلطنت رسيد او را به حبس افكند ، اما او گريخته با ابو القاسم بابر به خوارزم رفت . در 862 ه . ق . شهر استراباد را گرفت ، و هرچند آن را ابو سعيد از او باز ستاند ، اما عاقبت وى ، علاوه بر استرآباد ، گرگان و مازندران را فتح نمود . بعد از مرگ ابو سعيد ، حسن بايقرا در هرات به سلطنت نشست ، و پس از 38 سال سلطنت وفات يافت . در 874 ه . ق . يادگار محمد ، پسر بايسنقر ، او را منهزم نمود ، و سلطان حسين بر خراسان استيلا يافت ( 875 ه . ق . ) . وى ذوق ادبى و قريحهء شاعرى داشت . به ميگسارى و كبوتربازى نيز علاقهء تمام مىورزيد . در بيست سال آخر عمر به فلج دچار بود ، و وزارت او را امير عليشير نوايى داشت . بعد از وفات او ، پسرانش مظفر حسين ميرزاى گوركانى و بديع الزمان ميرزاى تيمورى به شركت سلطنت يافتند . حسين بن على ( ع ) حضرت امام حسين ( ع ) امام سوم شيعيان روز سوم شعبان سال چهارم هجرت در مدينه متولد شد . پدر گرامى آن حضرت على ( ع ) و مادر آن بزرگوار فاطمه ( س ) بود . به امام حسين القابى چون رشيد ، طيب ، زكى ، سيد شباب اهل الجنه ، ابا عبد الله ، ابا الائمه و ابا المساكين داده شده . امام حسين ( ع ) دوران كودكى خود را در آغوش نبوت و امامت سپرى كرد تا روزى كه برادرش امام حسن ( ع ) را با زهر مسموم و شهيد كردند و آن حضرت امامت امت اسلامى را به دست گرفت . امام حسن ( ع ) در زمان پدر بزرگوارش على ( ع ) همواره در كنار او بود و در هرسه جنگ جمل ، صفين و نهروان همراه پدر او را يارى مىكرد . در دورانى كه معاويه مرد و يزيد به سلطنت نشست امام دورانى كه معاويه مرد و يزيد به سلطنت نشست امام حسين ( ع ) ديگر به او فرصت نداد و قيام خود را آغاز